Responsabilidad económica
14 / 09 / 2011
"Hagas lo que hagas en la vida será insignificante, pero es
importante que lo hagas porque nadie más lo hará".
Mahatma Gandhi
Os sociólogos máis rebeldes aseguran que mentres siga funcionando o
sistema monetario será imposible promover a eficiencia, a abundancia e a sostenibilidade. Os economistas máis radicais advirten de que,
debido o nivel de endeudamento que arrastramos, podemos chegar a
presenciar o colapso mundial do actual sistema financieiro. Sean
certas ou non estas afirmacións, o fundamental é que reflexionemos
acerca dos cambios e das transformacións que sí dependen enteramente
de nos. Esta é a esencia da denominada "responsabilidade
económica".
Se realmente queremos ser o cambio que queremos ver no mundo, o primeiro que podemos facer é reflexionar acerca de cómo
estamos gañando os cartos que necesitamos para sufragar os nosos costes.
En vez de traballar para saciar soamente o noso propio interés,
podemos buscar a maneira de desarrollar unha "función profesional útil",
orientada o ben común.É dicir, calquer ocupación laboral que
aporte algún tipo de servicio, contribución, valor añadido, beneficio ou
riqueza real para a sociedade.
Tamén é fundamental saber de qué
maneira utilizamos os cartos. De ahí o crecemento do "consumo ecolóxico".O noso poder como ciudadanos xa non está tanto no voto como no consumo. Cada vez que pagamos por algo estamos validando e aprobando a
manera na que foi producido. Esta nova forma de votar parte da
premisa de que "os cartos son enerxía". Con cada euro que gastamos damos
forza o comercio, a empresa, o producto e o servicio que compramos.
Ademáis, o consumo ecolóxico é o principal promotor do "comercio xusto" e da
"producción ecolóxica e orgánica".
Por un lado, o comercio xusto
aposta por establecer una relación comercial voluntaria e igualitaria
entre produtores e consumidores, de maneira que todos salgamos gañando. E
dado que o mundo convertiuse nun gran mercado,a sua filosofía é "
que a mellor axuda que as nacións desarrolladas poden proporcionar os países en vías de desarrollo é o establecemento de relacións
comerciais éticas, xustas e respetuosas. Pola sua parte, a producción
ecolóxica e orgánica é una firme aposta pola calidade e non tanto pola cantidade. De ahí que non utilice transxénicos nin pesticidas,sendo os produtos naturales e menos dañinos para todos.
En
paralelo e da man da revolución verde, a xestión de residuos e de reciclaxe estánse profesionalizando. Sen embargo, por máis nobles e beneficiosos que sean estos procesos para o planeta, non están
orientados a solucionar o problema medioambiental. Céntranse en paliar os efectos da nosa maneira ineficiente e insostible de consumir, e
non en solventar a sua auténtica causa:
O hiperconsumismo. Esta é a
razón pola que parte da nosa responsabilidade como consumidores
consiste en disminuir e optimizar o noso consumo, logrando xerar
menos residuos. Tanto é así, co principal eslogan ecolóxico dice o
seguinte:
"Reduce, reutiliza y recicla".
Nesta mesma línea
encóntrase o "aforro consciente", que propón poñer o noso excedente de
capital o servicio da humanidade. Eso sí, esta acción pasa
irremediablemente por deixar de ser clientes da banca tradicional. E
non por asuntos morales, senón por ser verdadeiramente coherentes cos nosos valores.O curioso é que, en xeral, non preguntamos o
noso banco a qué destina os nosos aforros. Nosa preocupación soe centrarse nos intereses e na rentabilidade que nos ofrece. E este
descoñecemento a veces xenera que os nosos cartos invírtanse en
sectores e actividades cas que non estamos dacordo.
O empezar a concebir o mundo como un organismo vivo onde todo está
interrelacionado, de forma natural optamos pola "banca ética". E esta
se distingue das entidades convencionais na naturaleza social dos proyectos que financia, no filtro ético das empresas nas
que invirte e na transparencia das suas accións.
Non destina nin un
solo euro a organizacións relacionadas co tráfico de armas, a
explotación laboral, os combustibles fósiles petróleo, carbón e gas, os transxénicos ou a destrucción da natureza. En cambio, sí apoia
todo tipo de proyectos sociais e ecolóxicos, promovendo a ocupación
laboral de persoas con discapacidade o o desarrollo das enerxías
renovables, entre moitos outros.
¿E qué hai das empresas? ¿Qué
papel teñen na economía consciente? Pois aquel cos seres humanos cas creamos, diriximos e compoñemos queiramos darlle. Canto máis se
desperte a nosa consciencia individual, máis rápidamente cambiará e
evolucionará a mentalidade das organizacións, esencialmente para
adaptarse e sobrevivir económicamente. É unha lei inmutable: as
empresas non se transforman hasta que non o fai primeiro os empregados e os consumidores. Así, o exercer unha profesión útil e facer un uso
responsable e ético dos nosos cartos, estamos fomentando que as
compañías impulsen internamente a "responsabilidade social corporativa". E esta consiste en alinear o afán de lucro coa humanización das
suas condicións laborais e o respeto polo medio ambiente. Para logralo, as compañías teñen que ter como principal obxetivo crear riqueza para a sociedade e que o cartos cheguen como resultado.
Borja Vilaseca director do máster en Desarrollo Persoal e Liderazgo da Universidade de Barcelona.